Arie van der Ent - Vertaler van Anatoli Gavrilov En de zon komt op

Arie van der Ent

vertaler en uitgever

Anatoli Gavrilov - En de zon komt op ...

Uitgeverij Douane

1. Hoe is deze bundel op je pad gekomen?


Samen met Peter Goedhart (dichter, zanger, componist) heb ik in 2004 Stichting Uitgeverij Douane opgericht. Mijn achtergrond: literair vertaler Russisch. Van begin af aan heeft onze uitgeverij een dubbele oriëntatie gehad: R&R, Rusland en Rotterdam, twee zaken die meer op elkaar lijken dan je zou denken. Ik bedacht een reeks Nieuwe Russen, werd benaderd door een Groningse slaviste, Ellen Rutten, om de verhalenbundel Stil Jericho van Oleg Zobern uit te geven. Dat hebben we uiteindelijk gedaan, voor de vertaling hebben Ellen en ik samen getekend. Viktor Jerofejev had mij al eerder een titel van hem, de verhalenbundel Mannen om niet gegeven. Zodoende werd Jerofejev Nieuwe Rus NR.001 en Zobern Nieuwe Rus NR.002. Daarna werd het met Zobern zwaan, kleef aan. Zobern bracht NR.003 aan (Dmitri Danilov/Zwarte en groene), gedrieën reden we in mei 2008 op bedevaart, met veel wodka, worst en kaas naar Vladimir, tweehonderd kilometer te oosten van Moskou. Daar kreeg ik NR.004, de bundel En de zon komt op en 53 andere verhalen, zoals ik de bundel van Anatoli Gavrilov, hevig bewonderd door NR.002 en NR.003 genoemd heb. Zodoende dus. Lees over deze pelgrimage in mijn blog op (blog, mei 2008, dag 101, en ook 100)



2. Heb je research voor de bundel gedaan?


Ik heb een hekel aan research, dat is wel eens mijn makke, behalve via internet, een enkel dingetje gevraagd, aan de schrijver, dieniet helemaal zo gecomputeriseerd is als ik, geen eigen e-mailadres had etc.



3. Hoe weet je of de vertaling waaraan je werkt goed is?


Ik hoop dat 25 jaar vertaling enige garantie biedt. Maar er blijven valkuilen, afgedekt door flinterdunne onwetendheid. Je kunt je niet zo wapenen tegen onwetendheid, je kunt alleen je alertheid op rare dingen trainen, maar het blijft wel lastig om bewuste raarheid van de schrijver van je eigen stommiteit te onderscheiden.



4. Welk verhaal was het uitdagendst om te vertalen?


Op de drempel van het nieuwe leven, een post-sovjetsymfonie in volle glorie. Zelden zo’n gaaf verhaal gelezen, zelden zo’n hekel aan en medelijden met een opgroeiende jongeling gehad. Vat 80 jaar sovjetcommunisme samen. Elegie is ook prachtig, De Berlijnse fluit vooral mysterieus. Ook een favoriet: Je ziet hem (blog; Dag 162).



5.Heb je bij het vertalen voor een bepaald uitgangspunt gekozen?


Ik kies geen strategie, de schrijver heeft zelf een strategie gekozen en die hoop ik op een ander instrumenten over te zetten en na te spelen: Nederlands (een schitterende taal) in plaats van Russisch.



6. Welke overeenkomst is er tussen de verhalen?


In alle verhalen maakt Gavrilov afgeronde, perfect in hun lijst passende miniaturen, eigenlijk kleine romans vermomd als kort verhaal. In de traditie van Tsjechov of beter nog: Dobytsjin (Douane gaat hopelijk dit jaar nog beginnen aan haar reeks Russsiche Klassieken en als RK.002 staat N van Leonid Dobytsjin op het programma. Mag ik weer naar mijn blog verwijzen, waar sowieso veel behartenswaardige dingen uit op zijn te steken (www.uitgeverijdouane.nl; blog, Dag 122-155)



7. Zou je een verhaal uit de bundel een buitenbeentje noemen?


Een telegrafische correspondentie. Casanova aan het woord. Weird.



8. Waarop moet de lezer vooral letten?


Voor de subtiele zwarte humor, de oneindige romantiek van het Russische leven. Ik had het eerder over R & R. Eens heb ik een bundel verhalen van Douane (Vier Rotterdamse Wintervertellingen, zie de bekende website en bestel!) aangeprezen als voorbeeld(en) van RRR: Rotterdams Romantisch Realisme. Rotterdam is uniek in Nederland, Rusland in de wereld – je moet ervan houden en je gaat ervan drinken, als je niet heel erg uitkijkt



9. Waar werk je nu aan?


Ik werk nu aan mijn eigen verhalenbundel (LOOG) en aan Niets dan de waarheid, een postuum overzicht van de in 2007 vermoorde journaliste Anna Politkovskaja, en aan de uitgave van een flink aantal boeken, en aan de totstandkoming van letterencafé Tsjechov & Co., met 5 dagen literaire programmering per week, vanaf september dit jaar open, op het Deliplein, op Katendrecht, op Rotterdam-Zuid. En ik schrijf mijn vingers blauw aan blogs en interviews zoals dit. Bezoek Hotel van Hassel! (Balie, Amsterdam, 16-18 april, zaterdag literaire salon met Pieter Steinz, Oleg Zobern en ondergetekende vertaler. Gavrilov ligt in het ziekenhuis, Danilov tobt met zijn knie, maar Zobern komt, is ook bij de speciale pesentatie van Gavrilovs bundel op 19 april, 18 uur in het nog lege Tsjechov & Co. Komt allen! Ontdek het nieuwe literaire leven op Zuid. Pierewaaien is back! 



10. Welke verhalenbundel(s) heb je recentelijk nog meer vertaald?


Ik heb speciaal voor deze gelegenheid twee nieuwe verhalen van Zobern vertaald. Die geven we uit, nou ja, zoiets, als A3-poster: aan de ene kant het ene korte verhaal, aan de andere kant het andere. Met beeldbewerking. Wil ik meer mee gaan doen. Trouwens: speciaal voor de Gavrilovbundel komen we ook met een bierviltje. Net als bij onze jongste uitgave: Fraaie vergezichten die onze reis vergallen, een wandeling door Rotterdam aan de hand van Bob den Uyl, de meest Russische van onze Rotterdamse auteurs. En de beste verhalenschrijver van de hele Nederlandse literatuur 1950-2050.


ShortStory.nu, omdat korte verhalen geweldig zijn